Author: admin

खर्च झाल्याचं दु:ख नसतं, हिशोब लागला नाही की त्रास होतो.

🌸🌸

खर्च झाल्याचं दु:ख नसतं, हिशोब लागला नाही की त्रास होतो.

पु. ल. म्हणतात –

प्रोब्लेम्स नसतात कोणाला? ते शेवटपर्यंत असतात.

पण प्रत्येक प्रोब्लेमला उत्तर असतंच.
ते सोडवायला कधी वेळ हवा असतो, कधी पैसा तर कधी माणसं. या तिन्ही गोष्टीपलीकडला प्रोब्लेम अस्तित्वातच नसतो.

शस्त्रक्रिया होण्यापूर्वी रोगी घाबरलेला असतो. बरा झाल्यावर शिवलेली जखम तोच कौतुकाने दाखवत सुटतो.

माणूस अपयशाला भीत नाही. अपयशाचं खापर फोडायला काहीच मिळालं नाही तर? याची त्याला भिती वाटते.

बोलायला कुणीच नसणं यापेक्षा आपण बोललेलं समोरच्यापर्यंत न पोचणं ही शोकांतिका जास्त भयाण.

खरं तर सगळे कागद सारखेच.
त्याला अहंकार चिकटला की त्याचे सर्टिफिकेट होते.

रातकिडा कर्कश ओरडतो यात वादच नाही. त्याचा त्रास होतो.
पण त्याहीपेक्षा जास्त त्रास तो कुठे बसून ओरडतो हे सापडत नाही, याचा होतो.

आपलाही कोणाला कंटाळा येऊ शकतो ही जाणीव फार भयप्रद आहे.

सगळे वार परतवता येतील पण अहंकारावर झालेला वार परतवता येत नाही आणि पचवताही येत नाही.

कोणत्याही सुखाच्या क्षणी आपण होशमध्ये असणं यातच त्या क्षणाची अपूर्वाई आहे.

रातराणीचा सुगंध पलंगावर लोळता लोळता उपभोगू शकतो. पण तुळस वृंदावनातच राहते. तिच्यापुढे आपल्यालाच उभं राहावं लागतं.

आपलं कुणी अनुकरण किंवा द्वेष करायला लागलं की समजावं आपला उत्कर्ष होतोय.

ज्यांच्या असण्याला अर्थ असतो, त्यांच्याच नसण्याची पोकळी जाणवते.

आयुष्य फार सुंदर आहे..

ते फक्त चांगल्या विचारांनी जगता आलं पाहिजे…
माणसाला माणूस जोडत गेलं पाहिजे..

🙏🏻🙏🏻

March 18, 2021
शिवाला बेल वहाण्यामागील शास्त्र…

शिवाला बेल वहाण्यामागील शास्त्र…

१. बेल: वैशिष्ट्ये
त्रिदलं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रं च त्रयायुधम् । त्रिजन्मपापसंहारं एकबिल्वं शिवार्पणम् ।। – बिल्वाष्टक,
अर्थ : तीन पाने असलेले, त्रिगुणाप्रमाणे असलेले, तीन डोळ्यांप्रमाणे असणारे, तीन आयुधे असल्याप्रमाणे असणारे आणि तीन जन्मांची पापे नष्ट करणारे असे हे बिल्वदल मी शंकराला अर्पण करतो.

२. शिवाला त्रिदल बेल वहाण्यामागील मानसशास्त्रीय कारणे
अ. त्रिगुणातीत होण्यासाठी साहाय्यभूत ठरणे
‘सत्त्व, रज आणि तम यांमुळे उत्पत्ती, स्थिती अन् लय उत्पन्न होतात. कौमार्य, यौवन आणि जरा या अवस्थांचे प्रतीक म्हणून शंकराला बिल्वपत्र वहावे, म्हणजे या तिन्ही अवस्थांच्या पलीकडे जाण्याची इच्छा प्रगट करावी; कारण त्रिगुणातीत झाल्याने ईश्वर भेटतो.’

आ. बेल आणि दूर्वा यांच्याप्रमाणे गुणातीत अवस्थेतून गुणाला घेऊन कार्य केल्यास, ते कार्य करूनही अलिप्त रहाता येणे
‘शिवाला त्रिदल बेल आवडतो, म्हणजे जो आपले सत्त्व, रज आणि तम हे तीनही गुण शिवाला अर्पण करून समर्पण बुद्धीने भगवत्कार्य करतो, त्याच्यावर शिव संतुष्ट होतो. श्री गणेशसुद्धा त्रिदल दूर्वा स्वीकारतो. बेल आणि दूर्वा हे गुणातीत अवस्थेत राहून गुणाद्वारे भगवत्कार्य करतात; म्हणूनच ते भक्तांना म्हणतात, ‘तुम्हीसुद्धा गुणातीत होऊन भक्तीभावाने कार्य करा. गुणातीत अवस्थेतून गुणाला घेऊन कार्य केल्यास, ते कार्य करूनही अलिप्त रहाल.

विवरण: सर्वसाधारण व्यक्तीला ईश्वराच्या निर्गुण, निराकार रूपाची उपासना करणे कठीण असते. बेल आणि दूर्वा यांसारख्या गुणातीत अवस्थेत राहून कार्य करणार्या पत्रींच्या साहाय्याने सगुण भक्ती करत, भक्ताला सगुणातून निर्गुणाकडे जाणे सुलभ होते.

३. शिवाला बेल वहाण्याच्या पद्धतीमागील अध्यात्मशास्त्र
अ. तारक किंवा मारक उपासना-पद्धतीनुसार बेल कसा वहावा ?
बेलाची पाने तारक शिवतत्त्वाची वाहक आहेत, तर बेलाच्या पानाचे देठ मारक शिवतत्त्वाचे वाहक आहे.

अ १. शिवाच्या तारक रूपाची उपासना करणारे सर्वसामान्य उपासकांची प्रकृती तारक स्वरूपाची असल्याने शिवाची तारक उपासना ही त्यांच्या प्रकृतीला जुळणारी आणि त्यांच्या आध्यात्मिक उन्नतीस पूरक ठरणारी असते. अशांनी शिवाच्या तारक तत्त्वाचा लाभ होण्यासाठी पानाचे देठ पिंडीकडे आणि अग्र (टोक) आपल्याकडे करून बेलपत्र वहावे (बिल्वं तु न्युब्जं स्वाभिमुखाग्रं च ।).

अ २. शिवाच्या मारक रूपाची उपासना करणारे शक्तिपंथीय शिवाच्या मारक रूपाची उपासना करतात.

अ. अशा उपासकांनी शिवाच्या मारक तत्त्वाचा लाभ होण्यासाठी बेलाच्या पानाचे अग्र देवाकडे आणि देठ आपल्याकडे करून बेलपत्र वहावे. आ. पिंडीत आहत (पिंडीवर पडणारे पाणी आपटल्याने निर्माण होणार्या) नादातील ± अनाहत (सूक्ष्म) नादातील, अशी दोन प्रकारची पवित्रके असतात. ही दोन पवित्रके अधिक वाहिलेल्या बिल्वदलातील पवित्रके, अशी तीन पवित्रके खेचून घेण्यासाठी तीन पाने असलेला बेल शिवाला वहावा. कोवळे बिल्वपत्र आहत (नादभाषा) आणि अनाहत (प्रकाशभाषा) ध्वनी एक करूशकते. वाहतांना बिल्वपत्र पिंडीवर उपडे ठेवून देठ आपल्याकडे ठेवावा. तीन पानांतून एकत्र येणारी शक्ती आपल्याकडे यावी, हा त्यात उद्देश असतो. या तीन पवित्रकांच्या एकत्रित शक्तीने त्रिगुण न्यून (कमी) होण्यास साहाय्य होते.

आ. बेल वहाण्याच्या पद्धतीनुसार व्यष्टी आणि समष्टी स्तरावर होणारा शिवत्त्वाचा लाभ बेलाच्या पानाचे देठ पिंडीकडे आणि अग्र (टोक) आपल्याकडे करून जेव्हा आपण बेलपत्र वहातो, तेव्हा बेलपत्राच्या अग्रावाटे शिवाचे तत्त्व वातावरणात पसरण्याचे प्रमाण अधिक असते. या पद्धतीमुळे समष्टी स्तरावर शिवतत्त्वाचा लाभ होतो. याउलट बेलाच्या पानाचे देठ आपल्याकडे आणि अग्र (टोक) पिंडीकडे करून जेव्हा आपण बेलपत्र वाहतो, तेव्हा देठाच्या माध्यमातून शिवतत्त्व केवळ बेलपत्र वाहणार्यालाच मिळते. या पद्धतीमुळे व्यष्टी स्तरावर शिवतत्त्वाचा लाभ होतो.

इ. बेल उपडा वहाण्यामागील कारण बेलाचे पान शिवपिंडीवर उपडे वाहिल्यावर त्यातून निर्गुण स्तरावरील स्पंदने अधिक प्रमाणात प्रक्षेपित होतात. त्यामुळे बेलाच्या पानाचा भाविकाला अधिक लाभ होतो. शिवाला बेल ताजा न मिळाल्यास शिळा चालतो; परंतु सोमवारचा बेल दुसर्या दिवशी चालत नाही.

४. बेलाचे आरोग्यदृष्ट्या असलेले लाभ
अ. आयुर्वेदातील कायाकल्पात त्रिदलरससेवनाला महत्त्व दिले आहे.

March 10, 2021
पढत मूर्ख

पढत मूर्ख

आठ वर्षांचा घेलाराम कच्छमधून बापाचे बोट धरून पुण्यात आला. बापाने किराणामालाच्या दुकानात नोकरी केली. हळूहळू घेलारामच्या बापाने स्वतःचे दुकान टाकले. दुकानाच्या मागेच राहायला लागले. दुकान बंद करताना गिऱ्हाईक आले तर पुन्हा दार उघडून त्याला माल देत. पुण्याच्या प्रसिद्ध पेठामधल्या पाट्या त्याच्या दुकानावर नव्हत्या. तसेच एक पैसा नफ्यावर ते धंदा करत. घेलाराम लहान वयातच दुकानावर बसायला लागला. कोणती गोष्ट केवढ्याला विकायची हे सांगून बाप माल आणायला, येणी वसूल करायला जायचा. पाढे पाठ करायला घेलारामला शाळेत जावे लागले नाही. दुकानाचा जम बसला. घेलारामच्या बापाने त्याच्या दोन्ही मुलींची लग्ने करून दिली. घेलारामचेही लग्न कच्छमधील मुलगी पाहून करून दिले.

घेलारामच्या बरोबरीने त्याची नवपरिणित पत्नीही दुकानात पुड्या बांधू लागली. ही गोष्ट आहे 1955 सालामधली. घेलारामने दुकान आणखी वाढविले. दुकानामागची राहण्याची जागाही वाढवली. पैसा मिळाला आणि वाढला तरी त्याच्या गाठी मारलेले धोतर नवीन धोतरात बदलले नाही. घेलाराम घेलाशेठ झाला. दुकान उघडायची व बंद व्हायची वेळ कधीही बदलली नाही. तुफान पाऊस असो, कडाक्‍याची थंडी असो, सकाळी सात वाजता त्याचे दुकान उघडत असे. इतर लोक गाजावाजा करून जंक फूडचे स्टॉल टाकतात. सुरुवातीचा हुरूप संपल्यानंतर दुकानाच्या वेळा आकुंचन पावतात. खूप पाऊस असेल तर गिऱ्हाईक येणारच नाही अशा ठाम समजुतीने दुकान उघडले जात नाही. थंडीत दुकान लवकर बंद होते. असे होत होत दुकान दुसऱ्या कुणालातरी चालवायला दिले जाते.

वर्षांमागून वर्षे गेली. आसपासचा परिसर बदलला. घेलाशेठच्या दुकानाच्या आजूबाजूला त्याच्याच धंद्यातील इतर दुकाने आली. घेलाशेठ मजेत. माल कुठून, कसा स्वस्त मिळवायचा, त्याची प्रतवारी कशी करायची व तो कसा विकायचा हे ज्ञान घेलाशेठच्या मुठीत बंद होते.
घेलाशेठने त्याच्या मुलाला शाळेत घातले. मुलगा मॅट्रीकपर्यंत पोचला. नंतर दुकानावर आला. घेलाशेठचे समोर एकाने किराणामालाचे दुकान टाकले. घेलाशेठचा मुख्य धंदा तेल विक्रीचा होता; वाणसामान जोडधंदा. समोरच्याने दुकानाची भरपूर जाहिरात केली. दुकानाच्या ओपनिंगला घेलाशेठला बोलावले. ते आवर्जून गेले.

“”आओ, जी घेलाशेठ आओ” “”जय गोपाल हरिराम” “”मारो डिकरा बिझनेस मॅनेजमेंट की शिक्षा पुरी करके आयो” हरिरामचं पॉश कपड्यातलं शिक्षित पोरगं घेलाशेठकडे बेरकी नजरेनं पाहत होतं. हरिरामचे दुकान सुरू झाले आणि त्याच्या मुलाने दहा दिवसांत “प्राइस वॉर’ सुरू केले. घेलाशेठच्या दुकानात तेलाच्या भावाची पाटी होती “साठ रुपये किलो’. समोरच्या दुकानात पाटी लागली 58 रुपये. गिऱ्हाईकाला किमतीशी सोयसुतक असतं. आठ दिवसांनी घेलाशेठच्या दुकानात 58 रुपयांची पाटी लागली. जुने गिऱ्हाईक परत आले. काही दिवस गेले. समोरच्या दुकानात 55 रुपयांची पाटी लागली. आठ दिवसांनी घेलाशेठचे दुकानातही 55 रुपयांची पाटी. लक्षण ठीक दिसत नव्हते. ही व्यापारी पद्धत नसते. हरिरामच्या दुकानात पन्नासची पाटी लागली. आठ दिवसांनी घेलाशेठच्या दुकानात 48 रुपयांची पाटी. घेलाशेठचं पोरगं गडबडलं.

“”बापू अपना धंदा बंद हो जायेगा” घेलाशेठने त्याला गप्प राहायला सांगितले. आता हरिरामची पाटी 45 वर आली. घेलाशेठने 40 ची पाटी लावली. पुन्हा हरिरामने 35 ची पाटी लावली. घेलाशेठचे गिऱ्हाईक तुटले. घेलाशेठ निवांत. पोरगं गडबडलेलं. हरिरामचे दुकान पंचक्रोशीत स्वस्त म्हणून रांगा लागल्या. चार महिन्यानंतर हरिरामच्या दुकानाचे दिवाळे निघाले. घेलारामने पुन्हा 60 रुपयांची पाटी लावली. हरिरामने त्याच्या बिझिनेस मॅनेजमेंटवाल्या मुलाला चांगलेच धारेवर धरले. बिनशिकलेल्या घेलाशेठने कोणाचा सल्ला घेतला हा विचार हरिरामला छळू लागला.

एक दिवस हरिराम घेलाशेठच्या दुकानावर आले. “”आओ, आओ भाई” व्यापारी चहा झाला. हरिरामने हळूच विषयाला हात घातला. “”थारो कन्सलटंट कौन छे, तू तो पढा लिखा नही” घेलाशेठ मिश्‍कील हसले. “”अरे हरिराम आपल्या धंद्यात आपला कन्सलटंट आपले जीवन असते.”
“”मी समजलो नाय.” “”अरे, तुझ्या पोराने आपल्या व्यापारी वर्गातल्या रितीला सोडून धंदा केला. तू भाव पाडले आणि वस्तू मूळ खरेदी किमतीपेक्षा कमी भावाने विकलेस मी फक्‍त पाटीवरचे भाव बदलले. पण…” “”पण काय शेठ?” हरिराम अधिर झाला. “”मी फक्‍त पाट्या कमी भावाच्या लावल्या. वस्तू विकलीच नाही. गिऱ्हाईक आले की, माझ्याकड नाही सांगून तुझ्याकडे पाठवले” हरिरामचं पोरगं अजूनही पुस्तक चाळतच बसलंय. 😊

March 4, 2021
मराठी दिनाच्या मराठमोळ्या शुभेच्छा…

स्वतःची सही सुद्धा मराठीत नसणाऱ्या,
पण मराठीची उगीच तळमळ बाळगणाऱ्या तमाम मराठी बांधवांस थोर थोर शुभेच्छा..

A B C D सहज म्हणू शकणाऱ्या,
पण मराठी शाळेत शिकूनसुद्धा अजूनही क ख ग घ पूर्ण म्हणता न येणाऱ्या मायमराठीच्या अडाणी लेकरांना कोपरापासून शुभेच्छा..

मॉलमध्ये गेल्यावर ‘ये कितने का है ?’ किंवा ‘हाऊ मच इट कॉस्टस ?’ असं विचारणा-या तमाम मराठी माणसांना मराठी भाषा दिनाच्या बळेच शुभेच्छा …

आपली मुले इंग्रजी शाळांत घालून इतरांच्या मुलांना मराठीतून शिकण्याचा आग्रह धरण-या गुणीजनांनाही कोरडया शुभेच्छा..

व्हाट्सऍप वर लिहिताना केवळ ‘कंटाळा येतो म्हणून’ विचित्र मिंग्लिश भाषा वापरणाऱ्या नेटकऱ्यांना धन्य धन्य शुभेच्छा..

फेसबुकवर वाढदिवसाच्या दिवशी एचबीडी लिहिणा-या किंवा टीसी (‘काळजी घे’ चे सूक्ष्म रूप), जीएन, जीएम, जीई, जीए, हाय, हॅलो, बडी, ब्रो, ड्यूड, सिस, हे मॅन, अंकल, आंट, पापा, ममी, मॉम्झ, डॅड असलं अरबट चरबट लिहिणा-या लोकांनाही ओढून ताणून शुभेच्छा…

टॅक्सी, रिक्षा, बस, रेल्वे, विमान, जहाज यातून प्रवास करताना किंवा अगदी पायी चालतानाही आपण मराठीत बोललो तर आपल्या अंगावर झुरळ पालींचा वर्षाव होईल असं समजणा-या भोळ्या भाबड्या मराठीप्रेमींनी काय घोडे मारलेय ?..त्यांनाही आज शुभेच्छा..

सरकारी कार्यालयात, कार्यप्रणालीत, कचे-यात, बँकेत किंवा ईतर स्थळी गेल्यावर समोरील माणूस ज्या भाषेत बोलतो त्याच भाषेत बोलताना, ‘मराठीचा किमान एका संधीसाठीही’ वापर न करणा-या मराठी माणसासही आभाळभर शुभेच्छा…

वर्षभरात एकही मराठी पुस्तक विकत न घेणा-या, कधीही मराठी नाटक – चित्रपट न पाहणा-या, जाणीवपूर्वक मराठी वाहिन्या न पाहता इतर वाहिन्या पाहणा-या, कधीही मराठी गाणं न गुणगुणणा-या, मराठी नियतकालिकाशी संबंध नसणाऱ्या, तमाम मराठी माणसांना मराठी दिनाच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा..

मराठी मुळाक्षरे, बाराखडी, व्याकरण, गद्य, पद्य याबाबत मनात कमालीची रुक्षता असणा-या, पण इंग्रजी स्पेलिंग तोंडपाठ करणाऱ्या बाळबोध जनतेस मराठी दिनाच्या शुष्क शुभेच्छा..

फक्त मराठी दिनापुरते मराठीचे तुणतुणे वाजवणा-या मराठी माणसास मराठी भाषा दिनाच्या जरतारी शुभेच्छा…

मराठी दिनाचे ढोंग न करता आयुष्यभर मराठीवर प्रेम करणा-या खऱ्याखुऱ्या मराठी माणसास मात्र मराठी दिनाच्या मराठमोळ्या शुभेच्छा..

February 27, 2021
बांगडी, पैजण आणी जोडवी

👉🏻 बांगडी, पैजण आणी जोडवी केवळ सौभाग्याचे वान नसुन आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे.

👉🏻 सोन्याचे दागिने उष्णता आणी चांदीचे दागिने थंड परिणाम देतात. कंबरेच्या वरिल भागात सोन्याचे दागिने आणी कंबरेच्या खालील भागात चांदीचे दागिने घातले पाहिजेत. हा नियम पाळल्याने शरीरातील उष्णता आणी शितलतेचे संतुलन राहते.

● बांगडी घालण्याचे फायदे ●

1) बांगडी मनगटावर घासली जाते त्यामुळे हाताच रक्तसंचार वाढतो.
2) हे घर्षण उर्जा निर्माण करते यामुळे अशक्तपणा जाणवत नाही.
3) बांगडी घातल्याने श्वासासंबंधी व ह्रद्यासंबंधी आजार होण्याची शक्यता कमी होते.
4) बांगडी घातल्याने मानसिक संतुलन उत्तम ठेवण्यास मदत होते.
5) तुटलेली बांगडी घालुन नये, याने नकारात्मक उर्जा वाढते.

● जोडवी घालण्याचे फायदे ●

1) विवाहित स्त्रिया पायातल्या तीन बोटांमध्ये जोडवी घालतात. हा दागिना केवळ श्रृंगाराची वस्तु नाही.
2) दोन्ही पायांत जोडवी घातल्याने शरीरातील ” Hormonal System ” योग्यरित्या कार्य करत.
3) जोडवी घालण्याने ” Thyroid ” चा धोका कमी होतो.
4) जोडवी ” Acupressure ” उपचार पद्धतीवर कार्य करतात ज्यामुळे शरीरातील खालील अंगाचे मज्जासंस्था आणी स्नायु मजबूत होतात.
5) जोडव्यांमुळे एका विशिष्ट रक्तवाहिनीवर दाब निर्माण होत असल्यामुळे गर्भाशयाला रक्तपुरवठा सुरळीतपणे चालू राहतो. या प्रकारे, जोडवी स्त्रियांची गर्भधारणा क्षमता निरोगी ठेवते व मासिक पाळी ही नियमित होते.

● पैजण घालण्याचे फायदे ●

1) पैजण पायातुन निघणारी शारीरिक विद्युत उर्जा शरिरात संरक्षित ठेवते.
2) पैजण स्त्रीयांचे पोट आणी त्यांच्या शरीरातील खालील भागातील ” Fat’s ” कमी करण्यात मदत होते.
3) वास्तुशास्त्रानुसार पैजणातून येणा-या स्वराने नकारात्मक उर्जा दूर होते.
4) चांदीच्या पैजणामुळे पायाचे घर्षण होऊन पायाचे हाड मजबूत होते.
5) पायातील पैजणामुळे महिलांची इच्छा-शक्ती मजबूत होते. याच कारणामुळे स्त्रिया स्वतःच्या आरोग्याची काळजी न घेता कुटुंबाच्या सगळ्या गरजा पुर्ण करण्यात दिवस घालवून देते.6) पायात सोन्याचे पैजण घालू नये. याने शारीरिक उष्णतेचे संतुलन बिघडून आजार होण्याची शक्यता असते.

🙏🏻 धन्यवाद 🙏

February 22, 2021
रागावर नियंत्रण करण्याचे एक सुंदर उदाहरण

रागावर नियंत्रण करण्याचे
एक सुंदर उदाहरण —

एका वकीला ने सांगीतलेला हृदयस्पर्शी किस्सा “ –

“नेहमीप्रमाणे बसलो होतो.
एक पक्षकार आले.
हातात कागदाची पिशवी.
रापलेला चेहरा.
वाढलेली दाढी.
मळलेली कपडे.
म्हणाले..,
” सगळ्या च जमीनीवर स्टे
लावायचा आहे. आणखी काय
कागदं पाहीजेत?
किती खर्च येईल? “

मी त्यांना बसायला सांगितलं.
ते खुर्चीवर बसले.
त्यांची सर्व कागदपत्रे तपासली.
त्यांच्या कडून माहीती घेतली.
अर्धा पाउण तास गेला.
मी त्यांना सांगितलं. ,
” मी अजून कागदपत्रे पाहतो.
तुमच्या केसचा विचार करूया.
तुंम्ही असं करा
४ दिवसांनी परत या. “

४ दिवसांनी ते पक्षकार
पुन्हा आले.
तसाच अवतार.
भावा बद्दलचा राग अजूनही
कमी झाला नव्हता.
मी त्यांना बसायची खूण केली.
ते बसले.

मग मीच बोलायला सुरूवात
केली.
” मी तुमची कागदपत्रे पाहीली.
तुम्ही दोघे भाऊ.
एक बहीण.
आई वडील लहानपणीच गेले.
तुमच शिक्षण ९ वी पास.
धाकला भाऊ M.A.B.ed.
तुंम्ही भावाच्या शिक्षणा साठी
शाळा सोडली.
रानात लंगोटी वर राबला.
नेवरा दाजी च्या विहीरीवर
दगड फोडली.
सदाबापू च्या उसात
च-या पाडल्या.
पण भावाच्या शिक्षणाला पैसा
कमी पडू दिला नाही.
एकदा बहीण शेतात गुरं
चारत होती.
तुमचा भाऊ शाळेतून आला होता.
कसा तो म्हशीच्या आडवा गेला
आणि त्याला शिंग लागली संपूर्ण शरीर रक्तबंबाळ झालं.
तुंम्ही खांद्या वरून त्याला
बोरगावला नेलं.
खरं म्हणजे त्यावेळी तुमचं
पण कळतं वय नव्हतं….

फक्त कळती माया होती..

आई बापाच्या मागं यांचा मीच
आई बाप ही भावना होती…
तुमचा भाऊ B.A ला गेला.
उर भरून आला.
तुम्ही पुन्हा जोमानं कष्ट
उपसायला लागला.
पण अचानक त्याला किडनीचा
त्रास सुरू झाला.
दवाखानं केल..
बाहेरचं केलं..
पण गुण आला नाही..
शेवटी डॉक्टर नं किडनी काढायला
सांगितली.
तुंम्ही तुमची किडनी दिली.
ऑफिसर झाल्यावर खुप
फिरायच आहे..
नोकरी करायची आहे..
तुला आमच्या पेक्षा लय त्रास..

आंम्ही रानातली माणसं.
आंम्हाला एक किडनी असली
तरी चालतय.
तुम्ही बायकोच सुध्दा न
ऐकता किडनी दिली.

भाऊ M.A ला गेला.
होस्टेल वर रहायला गेला.
गावात मटण पडलं..
डबा नेवून द्यावा.
शेतात कणसं आली..
कणस नेवून द्यावी.
कुठला सण आला..
पोळ्यांचा डबा द्यावा..
घरा पासून हॉस्टेल च अंतर
२५ की.मी.
पण तुंम्ही सायकलने गेला.
घासातला घास घातला.
भावाला नोकरी लागली..
तुंम्ही गावात साखर वाटली..

३ वर्षीपुर्वी त्याचं लग्न झालं ..
झालं म्हणजे त्यानंच केलं.
तुंम्ही फक्त हजर होता. पण
तरी अभिमान होता..

भावाला नोकरी लागली.
भावाच लग्न झालं..
आता तुम्हाला आणि बायका पोरांना
सुख लागणार होतं;
पण झाल उलटंच….
लग्न झाल्या पासुन भाऊ घरी
येत नाही..
बोलावलं तर म्हणतो;
मी बायकोला शब्द दिलाय..
घरी पैसा देत नाही..
विचारलं तर म्हणतो अंगावर
कर्ज आहे..
गेल्या वर्षी कोल्हापुरा त फ्लॅट
घेतला.
विचारल तर म्हणतो कर्ज
काढून घेतलाय..!! “

सगळं सांगून झाल्यावर मी
थोडा वेळ थांबलो.

नंतर म्हणालो …
” आता तुमचं म्हणणं आहे की
त्याने घेतलेल्या मिळकती वर
स्टे लावायचा ?

तो पटकन म्हणाला;
हो बरोबर…

मी म्हणलं;
स्टे लावता येईल.
भावाने खरेदी केलेल्या मिळकती
मधला हिस्सा पण मिळेल.
पण……

पण तुंम्ही दिलेली कीडनी परत
मिळणार नाही.
तुम्ही भावासाठी आटवलेलं
रक्त परत मिळणार नाही.
तुंम्ही त्याच्या साठी खर्च केलेलं
आयुष्य पण परत मिळणार नाही..
आणि मला वाटतयं या
गोष्टी पुढं त्यानं घेतलेल्या फ्लॅटची
किंमत शुन्य आहे.
त्याची नियत बदलली.
तो त्याच्या वाटंनं गेला.
तुंम्ही त्याच वाटेनं नको जाऊसा.
तो भिकारी निघाला..
तुंम्ही दिलदार होता..
दिलदारच रहा..
तुम्हाला काहीएक कमी
पडणार नाही.. !!
उलट मी म्हणेन वडीलो पार्जित
मिळकती मधला तुमचा हिस्सा
तेवढा पेरा.. त्याचा हिस्सा पडीक
राहु द्या..
कोर्ट कचेरी करण्या पेक्षा मुलांना
शिकवा.. शिकुन तुमचा भाऊ
बिघडला ;
म्हणुन पोरं बिघडणार नाहीत.. !! “

त्यान १० मिनीटं विचार केला..
सगळी कागद पिशवीत कोंबली..
डोळं पुसत म्हणाला;
” चलतो सायेब… !! “

या गोष्टीला ५ वषॅ झाली.
परवा तो पक्षकार अचानक
ऑफीस ला आला.
बरोबर गोरागोमटा पोरगा.
हातात कसली तरी पिशवी.
मी म्हटले बसा..
तो म्हणाला ,
“” बसायला न्हाय आलो सायेब,
पेढं द्यायला आलोय “”.

हा माझा पोरगा.
न्युझिलॅंन्डला असतो.
काल आलाय.
आता गावात ३ मजली घर हाय.
८-९ एकर शेत घेतलय.
तुंम्ही म्हणाला होता कोर्ट
कचेरी च्या वाटला लागु नका.

मी पोरांच्या शिक्षणा ची
वाट धरली.. !! “

मला भरुन आलं…

हातातला पेढा हातातच राहीला..

. .. .”

रागाला योग्य दिशा दिली तर
पुन्हा रागवायची वेळ
येणार नाही…

कितीही कमवा
पण कधी गर्व करू नका
कारण बुद्धिबळाचा खेळ संपल्यावर
ऱाजा आणि शिपाई
शेवटी एकाच डब्यात ठेवले जातात,
आयुष्य खूप सुंदर आहे
एकमेकांना समजून घ्या व जीव लावा
..
लेखक अनभिज्ञ

February 17, 2021
Day Without Wallet

विसरलेले पाकीट!

मी कावरा बावरा! ऑड मॅन आऊट!
गबाळा! विसराळू. रोज ऑफीसला जाताना, काही तरी विसरतोच.
नो कमेंट्स!

असाच एके दिवशी ऑफीसला निघालो. किल्ली, रूमाल, लॅपटॉप, टिफीन सगळं घेतलंय. जाताना बायकोला एक फ्लाईंगही दिलाय…
तीही नई नव्हेली दुल्हनसारखी लाजलीये. दिवसाची लई भारी सुरवात..
गाडी सुरू केली. पेट्रोलच्या काट्यानं मान टाकलेली. पम्पम् करत गाडी पेट्रोल पंपावर…

“दोनशेचं टाक रे.” त्यानं गाडीच्या टाकीत भुरूभुरू पेट्रोल ओतायला सुरवात केली. मी पँटच्या खिशात हात घातला. तिथली जागा रिकामी!

आयला… पाकीट विसरलो.
वरच्या खिशात हात घातला.
तो ही रिकामा. आयला…
फोनही विसरलो. माझा चेहरा पार ऊतरला. आजूबाजूला पाहिलं.
कुणीही ओळखीचं दिसेना.
प्रचंड लाज वाटायला लागली.
तसा हा पंप ओळखीचा.
घरापासून दीड किलोमीटरवर .
गेली वीस वर्ष इथंच पेट्रोल भरतोय.

पण हे एकतर्फी प्रेमासारखं!
आता पंप ओळख देईल, याची गॅरंटी वाटत नव्हती. दातओठ खावून निर्णय घेतला.

ठरलं… गाडी इथंच लावायची.
इथं साली रिक्षाही मिळत नाही.
जाऊ दीड किलोमीटर चालत.
घरनं फोन आणि पैसे घेऊ.
बायको सोडेल इथपर्यंत.
प्रॉब्लेम एकच होता.
पंधरा मिनटात क्लायंट ऑफिसला पोचणार होता. बॉस पेट्रोलशिवाय पेटला असता. माझं टेन्शन माझ्या चेहर्यावर ओघळू लागलं.पंपावरचा माणूस खुदकन् हसला.
” होतं साहेब असं कधी कधी..
ऊद्या द्या पैसे.”माझ्या जीवात जीव.
मी मनापासून त्याला थँक्स म्हणलं.
” रोज दुनिया बघतो इथं पंपावर.
पैशाचं टेन्शन घेवू नका. या दोनशे रूपयापाई, तुम्हालाच झोप यायची नाही. निवांत रहावा. “

मजबूरी..पुन्हा त्याला दिलसे थँक्स म्हणलं. ऑफीस गाठलं.
मी पोचलो अन् पाचच मिनिटांत क्लायंट आला. दीड तास त्याच्याच सेवेत.
तो पटला.
गटला.
मोठ्ठी ऑर्डर मिळाली.
बॉसही हसला.
त्याचं हसू म्हणजे मोनालीसाच्या हसण्यासारखं. गूढ आणि दुर्मिळ.

20% या हसण्याच्या जीवावर,
माझा पगार 20% राईझच्या ऊंचबळी स्वप्नात हरवला.
चलो चाय हो जाए..
ऑफीसच्या खाली सद्रुची टपरी.
ऑफीसपेक्षा मला त्याच्याकडचा चहा आवडतो. मनप्रसन्न काही घडलं की मी तिथला चहा घेतो.
मी जिना ऊतरून खाली.
मस्त अद्रकवाली चाय.
घुटक घुटक संपवली.
खिशात हात घातला..
पुन्हा विसरलो.
आपण पाकीट विसरलो , हेही विसरलो..सद्रूनं माझा चेहरा वाचला. सद्रूला काही म्हणणार..
एवढ्यात त्यानंच माझ्या खिशात,
शंभराच्या पाच नोटा कोंबल्या.
” काय बी बोलू नका साहेब.
रोजच्या गणगणीत विसरतं माणूस.
अजून लागले तर सांगा. तुमास्नी आफीसमधी कुणीबी दिले आस्ते.
पर तुमी कुणाला पैसे मागावे , मला नस्तं आवडलं. उद्या देतो, म्हणून मला तरास देवू नका. जावा बिगीबिगी. साहेब कावतील तुमचं.”

मी चिडीचूप्प. हलक्या पावलानं ऑफीसला परतलो. वरच्या खिशाला पाचशेची ऊब होती.
त्या पाचशे रूपयांनी मी अंबानीहून श्रीमंत झालेलो.

दीड वाजत आला… लंचटाईम झाला. एवढ्यात बायको ऑफीसात. घामाघूम झालेली.
“तुम्हाला नाही, मलाच काळजी.
पाकीट, फोन विसरलात.
तसं तुमचं पैशावाचून काही अडणार नाही म्हणा. सगळी तुमचीच माणसं आहेत आजूबाजूला. पण मला खूप लागलं असतं. शक्यतो मागायची वेळ येवू नये, आपल्या माणसावर.
घ्या तुमची ईस्टेट. शंभर फोन येवून गेलेत त्याच्यावर. अन् तुमच्या त्या ‘बचपन की सहेली’चा सुद्धा.
गेटटुगेदर आहे म्हणे.
तुमच्या 98 च्या बॅचचं ..
निस्तरा काय ते.
मी चालले..”
बायको पी.टी. ऊषापेक्षा जास्त वेगाने गायब. पाकीट खिशात ठेवलं. आता तर मी भलताच श्रीमंत झालेलो.

लंचटाईमनंतर बॉसच्या केबिनमधे..
दार हलकेच लोटलं.
केबिनमधे शिरणार…
कानावर काही पडलं.
बॉस बायकोशी बोलत होता.
” जानू , तुझा ड्रेस आणला असता गं नक्की..
आज नेमकं वॉलेट विसरलोय.
तुला दिसलं नाही का घरी..?
ऊद्या नक्की..
प्लीज..
रागवू नकोस.”
मी केबिनबाहेर वेळ काढला.
पावणेदोन मिनटात फोनवरचं बोलणं संपलं.
नॉक करून आत गेलो.
पाकीटातल्या दोन गुलाबी नोटा बॉसच्या हातात कोंबल्या.
” थँक्स म्हणू नका सर..”
पटकन् मागे फिरलो.
बॉसच्या चेहर्यावरचा सुटकेचा आनंद, मी पाठीवरल्या डोळ्यांनी, डोळे भरून बघितला.

माझं पाकीट पुन्हा रिकामं.तरीही मी डबलश्रीमंत.

साला श्रीमंतीचा माज करावा, तो रिकाम्या पाकीटी. भरल्या पाकीटात ती मजा नाही.

February 9, 2021
मारुतीस्तोत्र खरा अर्थ -Scientific Reason behind Maroti Stores

वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून मारोती स्तोत्र

इंग्लंड मधील शास्त्रज्ञ स्टिफन हॉकिंग यांनी लावलेल्या ‘सिम्युलेरीटी थेरम’ आणि ‘थर्मोडायनॅमिक्स ऑफ ब्लॅकहोल्स’ या दोन क्रांतिकारी शोधामुळे विज्ञानाच्या क्षेत्रात फार मोठी क्रांती झाली. शास्त्र हे तर्क आणि सिद्धांत सिद्ध करण्याच्या कसोटीवर सिद्ध होते हे या शरीराने विकलांग पण बुद्धीने अत्यंत कणखर असलेल्या शास्त्रज्ञाने जगाला दाखवून दिले. ताऱ्याचा अंत होतो, तसाच संपूर्ण विश्वाचाही अंत होऊ शकतो असा निष्कर्ष हॉकिंग यांनी मांडला. जगभर हा सिद्धांत चर्चेचा विषय झाला. भारतीय अणू वैज्ञानिक श्री रामदास स्वामी……!
खरेतर भारतीय विद्वान शास्त्रज्ञांना धर्माच्या कोंदणात बसवल्यामुळे त्यांना संत पद प्राप्त झाले पण त्यांनी मांडलेल्या सिद्धांताचा बोजवारा उडाला. समर्थ रामदास स्वामी हे त्याचे ज्वलंत उदाहरण आहे. समर्थांनी लिहिलेले मारुती स्तोत्र धर्माची झापडे काढून शास्त्रीय नजरेने पाहीले तर फक्त मनन आणि चिंतन करून त्यांनी जे साहित्य (खरेतर शोध निबंध) लिहून ठेवले आहेत त्याचे अनन्य साधारण महत्व अधोरेखित होते.
समर्थांना ‘मारुती’ या अणू शक्तिला ब्रिक हिस्ट्री ऑफ टाइम (विश्वोत्पत्तीचा सिद्धांत) हे म्हणायचे होते असा माझा ठाम विश्वास आहे. त्याची अनेक उदाहरणे फक्त एका मारुती स्त्रोत्रात दाखवता येतील. समर्थ रामदास स्वामी यांच्या ठायी अपरा मानसशास्त्र ज्याला Advance Psychology असेही म्हणतात ती जन्मताच अवगत होती. मानवता मनोविज्ञान (Humanistic Psychology) या गोष्टीचा विकास १९५० साली झाला असे मानले जाते. परंतु सुमारे ३५० वर्षापूर्वी मनश्चिकित्सा (Psychotherapy) या विषयात श्री रामदास स्वामी हे जगाच्या कितीतरी पुढे होते हे त्यांनी दासबोधातून सिद्ध केले आहे.

मारुती स्त्रोत्रातील काही श्लोकांचा या ठिकाणी आपण विचार करू या —
मारुती स्त्रोत्र हे अणुशक्ती चे वर्णन समर्थांनी एकांत गुहेत बसून कुठल्याही साधना शिवाय केले होते परंतु ते समजण्यात आपण कमी पडलो आहोत.

१) मनासी टाकले मागे गतीसी तुळणा नसे……….

मनाचा वेग हा ध्वनी आणि प्रकाशाच्या वेगाच्या पेक्षा प्रचंड असतो हे त्यांना म्हणायचे होते अर्थात वेगा बद्दल त्यांना सखोल ज्ञान होते.

२) अणू पासोन ब्रम्हांडा एव्हडा होत जातसे…….. Big bang theory…!!!

या वाक्यात समर्थांना लहानात लहान कण ज्याला आपण अणू Atom असे म्हणतो आणि ब्रह्मांड म्हणजे अनेक सूर्यमाला असलेला समूह असे म्हणतो या खगोल शास्त्रीय सत्याची जाणीव करून दिली Big bang theory मध्ये महाविस्फोट सिद्धांत सांगितला आहे. महाविस्फोट सिद्धांतच्या अनुसार जवळजवळ १३.७ अब्ज वर्षापूर्वी अणू स्फोटातून एक उर्जा उत्पन्न झाली आणि तिचे स्वरूप सतत वाढत आहे. या स्फोटानंतर अंतरीक्ष हे १.३ सेकंदात निर्माण झाले होते हे आता आधुनिक संशोधनात सिध्द झाले आहे ते समर्थांनी एका निर्जन गुहेत बसून आपल्याला सांगितले होते.

३) कोटीच्या कोटि उड्डाणें, झेपावे उत्तरेकडे …….

पृथ्वीच्या कक्षेबाहेर जाताना जी याने सोडली जातात त्या यानांना पृथ्वीची कक्षा सोडताना उत्तर दिशा अत्यंत योग्य असते हे त्यांनी जाणले होते.

४) आरक्त देखिलें डोळा, ग्रासिलें सूर्यमंडळा ….

सूर्य मंडळ या शब्दाचा अर्थ अनेक सूर्य आणि त्यांचे उपग्रह आहेत हे त्यांनी एकांतात बसून जाणले होते.

५) वाढता वाढता वाढे, भेदिलें शून्यमंडळा……

पृथ्वीच्या कक्षे बाहेर “शून्य मंडळ” म्हणजे निर्वात पोकळी असते हे त्यांना माहिती होते. या शिवाय पृथ्वीच्या कक्षेबाहेर जाताना प्रचंड उर्जा आवश्यक असते हे माहित असल्याने त्यांनी “भेदिले ” हा शब्द प्रयोग केला आहे.

६) दृढदेहो निसंदेहो, संख्या चन्द्रकळा गुणें.

चंद्राच्या कलेसारखा विस्तार आणि नंतर चंद्रकला जशी लहान होत जाते तशी ब्रह्मांडाची अवस्था होणार आहे हे जे काही स्टिफन हॉकिंग यांनी सांगितले तेच समर्थ रामदास स्वामींनी जगाला सांगितले होते‌, पण आपण त्यांची दृष्टी समजून घेण्यास कमी पडलो.

प्रत्येक घटनेची शास्त्रीय कारण मीमांसा आपल्या देशातील संशोधकांनी केली होती. खगोल शास्त्राला आपण फल जोतिष्य थोतांड बनवले. आपल्याच ज्ञान देवांचा, संताचा, आपण विनाकारण अजाणतेपणी अपमान केला‌ शास्त्रज्ञ स्टिफन हॉकिंग हे इंग्लंड मधील ज्ञानदेव होते. त्यांना आपण डोक्यावर घेणे उचितच आहे पण आपल्या ज्ञानदेवांना जागतिक मान्यता कधी मिळणार हाच तर कळीचा मुद्दा आहे. आपल्या ला आपल्या संस्कृतीचा, अफाट ज्ञानाचा अभिमानाचा अभाव असल्याने आपण अजून ही “तुझं आहे तुजपाशी पण मार्ग भुललाशी” या चा प्रत्यय येतो.

February 9, 2021
तारुण्याचा उंबरठ्यावर…

नाशिकचे सुप्रसिद्ध मानसशास्रतज्ञ डॉ. शिरीष राजे यांनी तारूण्यात प्रवेश करणारा आपला सुपुत्र चि. अर्हान राजे यांस लिहीलेले हे पत्र… ते आयुष्यातील सुंदर व वास्तववादी विचारांनी ओतप्रोत आहे

सर्व नव तरुणांना महत्वाचे पत्र

माझ्या प्राण प्रिय लाडक्या चि.अर्हान यांस ….

बच्चा आज तुझा वाढदिवस.
तु आता १८ वर्षांचा झालायेस ..
म्हणजे सज्ञान, जाणता…
नवयौवनात प्रवेश करणारा,
पण, तितक्याच संवेदनशील स्थितीतुन तुझा जीवन प्रवासही सुरू होतोय…
या निमित्ताने मी जे पत्र तुला आज लिहितोय, …..
ते तू नीट वाच आणि ठरव..!!!
हवे तर, हे पत्र तू सेव्ह ही करून ठेव

बेटा, जगणं, नशीब आणि अपघात या तीन गोष्टी कधी घडतील-बिघडतील सांगता येत नाहीत. सगळंच अतर्क्य.

आपण अमुक इतके दिवस जगू हे कुणीही सांगू शकत नाही. त्यामुळे काही गोष्टी वेळेवर बोलायलाच हव्यात.

मी जन्मदाता आहे तुझा, मी तुला जे सांगेन ते कदाचित तुला इतर कुणीही कधीच सांगणार नाही.

मी माझ्या आयुष्यात ज्या चुका केल्या त्या तुला टाळता आल्या तर तुझे कष्ट, जिवाचे चटके आणि मनाचा त्रास खूपच कमी होईल. …

बेटा, प्रथम हे सतत लक्षात ठेव की, कधीही कोणत्याच माणसांविषयी मनात आकस ठेवू नकोस. कुणाचा ही द्वेष करू नकोस.

तुझ्याशी सर्वांनी कायम चांगलंच वागलं पाहिजे अशी सक्ती आपण कुणावरही करू शकत नाही. त्यामुळे ते असंच का वागतात ? असं म्हणून कधीही तणतणू नकोस.
तुझ्याशी कायम चांगलं वागण्याची जबाबदारी फक्त तुझ्या आईबाबांचीच आहे. तेव्हा जी माणसं तुझ्याशी चांगलं वागतात, त्यांच्याशी तर चांगलं वागच. परंतु जे तुझ्याशी तुसडेपणाने वागतात त्यांच्याशी देखील तू वाईट वागु नकोस. पण हे देखील कायम लक्षात ठेव की प्रत्येक माणूस प्रत्येक गोष्ट, कुठल्या ना कुठल्या हेतुपोटी करीत असतो. त्यामुळे जी माणसं गोड बोलतात, तुझ्याशी कायम चांगली वागतात त्यांना तू खरंच आवडत असशीलच असे ही नव्हे, हेतुपुर्तीसाठी कदाचीत ते असे वागु शकतात.
तेव्हा माणसं जरा तपासून बघत जा. पटकन मित्र बनवून पूर्ण विश्वास टाकण्याची कदापीही घाई करू नकोस. विश्वासघाताचा फटका बसु शकतो.

जगणं कुणामुळेच थांबत नाही. त्यामुळे माणसं तुला सोडून जातील. नाकारतील, झिडकारतील किंवा ज्यांच्यावर तू जीव तोडून प्रेम केलय , ते तुझ्या आयुष्यातून निघून ही जातील. तेव्हा हेच कायम लक्षात ठेव की, कुठल्याही माणसामुळे आपलं जगणं कधीच थांबत नसते. आणि थांबतही नाही.

आयुष्य फार छोटं आहे. आणि तीच तुझी खरी पुंजी आहे. त्यामुळे आज तू वाया घालवलास तर उद्या कदाचित जगणंच तुला सोडून जाऊ शकते. त्यापेक्षा आजच मनापासून, भरभरून जग, आनंदी रहा. आनंदी जगणं उद्यावर अजीबात ढकलु नकोस.

प्रेम ही एक क्षणिक आणि चंचल भावना आहे. ती काळाप्रमाणे आणि मूडप्रमाणे बदलते. ज्यांच्यावर तू जिवापाड प्रेम करतो ते समजा तुला सोडून गेले तर जरा धीर धर. काळाच्या मलमानं या जखमाही भरून निघतात. माझ्या परमपुजनीय मातोश्री म्हणजे तुझ्या आजी स्व. सौ. आक्कासाहेब ह्या गेल्यानंतर मी कित्येक दिवस अस्वस्थ होतो. परंतु कालांतराने मी देखील सेट झालोच ना ? या करीता काळ हे सर्वोत्तम औषध आहे. हे मनावर बिंबव. तसे सदैव लक्षात ठेव.

प्रेमात पडला म्हणजे तेच सगळ्यात सुंदर आणि अतीव चांगलं असं कधीही समजू नकोस आणि प्रेमभंग झाला म्हणून त्या दु:खाला जास्त कवटाळून ही बसू नकोस.

अनेक यशस्वी माणसांनी शिक्षण अर्धवट सोडलं, तरी ते यशस्वी झालेत. अशा कहाण्या तू वाचल्या असशील, पण याचा अर्थ असा नाही की, शिक्षण सोडलं की तू यशस्वीच होशिल. ज्ञान हे एक शस्त्र आहे हे सदैव लक्षात ठेव, ते मिळवण्याचा प्रयास सातत्याने कर. कारण शून्यातूनच स्वर्ग निर्माण करता येतो म्हणुन आधी शून्यापासून सुरुवात ही करावी लागतेच. हे लक्षात असूं दे!
माझी अपेक्षाच नाही की मी म्हातारा झाल्यावर तू मला सांभाळावसं, मीही तुला जन्मभर पोसणार नाहीच. तेव्हा तू स्वत:च्या पायावर उभा राहू शकशील तोपर्यंत तुला मदत करणं ही माझी नैतिक जबाबदारी आहे.
त्यानंतर मात्र तुला बसमधून फिरायचं की रोल्स राईस किंवा लिमोझीनमधून, …. म्हणजे गरीबच राहायचं की श्रीमंत व्हायचं हा निर्णय सर्वस्वी तुझा तुलाच घ्यायचाय.

आणखी शेवटचं एक, अनेक लोक लॉटरीचं तिकीट काढतात, पण एखाद दुसरा सोडून सर्वच श्रीमंत होतात का ? तेव्हा एका रात्रीत श्रीमंत होता येत नाही.

श्रीमंत व्हायचं तर ध्येयाच्या अंतापर्यंत प्रयास करावेच लागतात. कारण जगात फुकट कधीच काही मिळत नसते.

या करीता तुला उदंड यश लाभो.
तुझे मनोबल उंच राहो….
हेच शुभाशिष

February 7, 2021
मंत्र म्हणजे काय , व त्याचा आपल्यावर काय परिणाम होतो ?

मंत्राचा परिणाम

मंत्र म्हणजे एक ध्वनी, एक शब्द, एक अक्षर किंवा अनेक शब्दांचा एकत्रित समूह ज्याच्या पुनरुच्चारणाने भौतिक,आत्मिक आणि आध्यात्मिक उन्नती होते. मन एकाग्र करून पूर्ण श्रद्धेने आपल्या आद्य दैवताला स्मरून केलेला विशिष्ट मंत्रांचा जप म्हणजेच नामस्मरण. ‘मननात्‌ त्रायते इति मंत्र:। ’ म्हणजेच मंत्र ह्या शब्दाची फोड केली तर “मं” हे मानवी मनाचे प्रतिक आहे जे मनन अथवा चिंतन करण्यास सक्षम आहे आणि “त्र” ह्या प्रत्ययाचा अर्थ होतो संरक्षण म्हणजेच बाह्य विचारांपासून मनाचे संरक्षण करण्याची ताकद मंत्रांमध्ये आहे.आपल्या वैदिक परंपरेत मंत्रांना अतिशय पवित्र स्थानआहे. ह्या मंत्रांच्या उच्चारणाने पवित्र ऊर्जा स्पंदने निर्माण होत असतात. आणि ह्याच ऊर्जा स्पंदनांमुळे आपल्याला आत्मिक सुखाची अनुभूती होते. प्रत्येक मंत्राचा विशिष्ट कलावधी असतो. मंत्रांची ठराविक आवर्तने असतात. सनातन धर्मात प्रत्येक एका विशिष्ठ देवतेच्या उपासनेसाठी विशिष्ठ मंत्राची रचना वेदांमध्ये आहे.वारंवार एका मंत्राच्या उच्चारणाने निर्माण होणाऱ्या ऊर्जेत वैश्विक शक्तीला आकर्षित करून इच्छित फलप्राप्ती करून घेण्याची ताकद असते. आणि साधकाला त्या मंत्राच्या नामस्मरणाचे योग्य ते फळ मिळते. योग्य मंत्र साधना जितकी काटेकोर आणि पवित्र असेल तेवढीच उत्तम फळे साधकाला मिळतात परंतु चुकीचे मंत्र उच्चारण, मंत्र साधकाला अनिष्ठ फळे देतात, त्यामुळे कोणताही मंत्र स्वतःच्या मनाने कधीच म्हणू नये. गुरुनी देलेला मंत्र आत्मसाद करून त्याचाच यथायोग जाप करावा.

मंत्र आणि नामातील फरक

नाम

१) नाम म्हणजे भगवंताचे नाव. आपण आपल्या श्रद्धेनुसार कोणत्याही भगवंताचे नाम घेऊन त्याचे पुन्हा पुन्हा उच्चारण करू शकतो
२) नाम कोणत्याही वेळी घेता येते. भगवंताचे स्मरण आपण कोणत्याही क्षणी करू शकतो ह्याला वेळेचे बंधन नाही.

३) नाम जपातून केवळ आपली आध्यात्मिक ओढ जागृत होऊन त्या परमेश्वराशी आपण एकरूप होतो. आत्मिक सुखाचा कंद नामस्मरणात आहे.
४) नाम घेताना उच्चाराचे काहीही नियम नाहीत. नाम हे अतिशय सहज- सरळ आहे जे कोणताही व्यक्ती सहज घेऊ शकतो.
५) नाम भगवंताला अतिशय प्रिय आहे. ज्याच्या मुखात परमेश्वराचे नाम असते त्याच्या हृदयात ईश्वराचा वास असतो.

मंत्र

१) मंत्र म्हणजे काही विशिष्ठ अक्षरांची, शब्दांची वैदिक जुळवणी करून थोर ऋषीमुनींच्या कृपेने मिळालेलेएक वरदान आहे
२) मंत्राचे काही विशिष्ठ प्रकार आहेत. वैदिक मंत्र, तांत्रिक मंत्र आणि शाबर मंत्र ह्याशिवाय काही बीजमंत्र असतात, काही मूळमंत्र असतात, काही शांतीमंत्र असतात, काही गुरुमंत्र असतात. प्रत्येक विशिष्ठ एक फलप्राप्तीसाठी विशिष्ठ एका मंत्राची उत्पत्ती झाली आहे. .
३) मंत्राच्या जपाने मनुष्याला भौतिक, अध्यात्मिक, आत्मिक तसेच अन्य अनेक फायदे होतात.
४) मंत्र म्हणण्याचे काही विशिष्ठ नियम असतात, म्हणजेच मंत्र कसा म्हणावा, मंत्राची जपसंख्या किती असावी, मंत्र जपण्यासाठी कोणत्या जपमाळेचा उपयोग करावा, कोणत्या मंत्राची कोणत्या विशिष्ठ वेळेस किंवा कोणत्या विशिष्ठ कालखंडात उपासना करावी इत्यादी.
५) विशिष्ठ एका देवतेसाठी तसेच योग्य फलप्राप्तीसाठी विशिष्ठ एका मंत्राचे उच्चारण करणे अनिवार्य असते.

मंत्र साधनेचे फायदे

१) मनाची चंचलता कमी करून स्थिरता प्राप्त होते.
२) एकाग्र चित्त आपल्या आद्य देवतेशी एकरूप होण्यास मददकरते.
३) मंत्राच्या फलश्रुतीप्रमाणे साधनेचे फळ प्राप्त होते.
४) भौतिक सुखाच्या मार्गातून साधक हळूहळू आध्यात्मिक आणि नंतर आत्मिक सुखाकडे वाटचाल करतो.मंत्र कसे तयार होतात?मंत्राणां पल्लवो वासो । मंत्राणां प्रणव: शिर: । शिर: पल्लव संयुक्तो । कामधुक्‌ भवेत्‌ ।
सर्व मंत्रांची सुरुवात हि ॐ ने होते आणि नंतर प्रत्येक मंत्र विभागला जातो.

बीजमंत्र

प्रत्येक एका देवतेचा एक विशिष्ठ बीजमंत्रअसतो. बीज म्हणजे बी, म्हणजेच त्या बीजात त्या विशिष्ठदैविक शक्तीला आकर्षित करून घेण्याची ताकद असते. उदा. गणपती बीज मंत्र : गं.

देवतेचे नाव

साधक ज्या देवतेची कुठल्याही फलितासाठी उपासना करत असेल त्या देवतेचे नाव उदा. गणपतये.

पल्लव

आणि शेवटी पल्लव म्हणजेच नमस्कार उदा. नमः.मंत्राच्या शेवटी जे पल्लव असतात त्याचेही विविध प्रकार आहेत, जसे भुवः, स्वहः, फट्, हुं आणि मंत्रोच्चारात त्यांचा अर्थ भिन्न होतो.मंत्रांची अक्षरे निर्धारित असतात. काही मंत्र एक अक्षरी असतात, उदा. ॐ हा स्वयंभू मंत्र आहे.काही मंत्र पाच अक्षरांच्या जुळणीतून तयार होतात, उदा. नमः शिवाय हा शिव मंत्र पाच अक्षरी असून न मः शि वा य हि पाच अक्षरे पृथ्वी, जल, अग्नी, वायू आणि आकाश ह्या वैश्विक तत्वांचे प्रतिनिधित्व करतात. ह्यालाच पंचाक्षरी मंत्र म्हणतात .

संकलन व सौजन्य :- अशोककाका कुलकर्णी

February 7, 2021