Latest posts

  • नवरात्रीचा करडा रंग : संघर्ष, सामर्थ्य आणि स्त्रीशक्ती

    🩶 नवरात्रीचे नऊ रंग : श्रद्धा की फॅशन? करडा रंग संघर्षाचा की सामर्थ्याचा? संघर्ष • संयम • आत्मविश्वास • स्त्रीशक्ती ✍️ लेखिका : अर्चना बारवकर 🩶 नवरात्रीचा करडा रंग काय सांगतो? करडा रंग म्हणजे केवळ उदासी किंवा अंधार नव्हे. तो जीवनातील संघर्ष, संयम, विवेक आणि अंतर्मनातील सामर्थ्य यांचीही आठवण करून देतो. नवरात्रीच्या निमित्ताने या रंगाच्या…

    Read more

  • जोगवा म्हणजे काय? टेंबे स्वामींच्या ‘आदिशक्तीचा जोगवा’चा भावार्थ

    संतवाङ्मय • देवीभक्ती • आध्यात्मिक चिंतन जोगवा म्हणजे नक्की काय? टेंबे स्वामींच्या ‘आदिशक्तीचा जोगवा’चा भावार्थ “आदिशक्तीचा असा मी भूत्या नाम वासुदेव”—या ओळीतून देह, कर्म, माया आणि सद्गुरुचरणी शरणागतीचा अर्थ शोधूया. जोगवा म्हणजे काय? देवीच्या उपासनेशी जोडलेली भिक्षा किंवा मागणी, असा या शब्दाचा लोकपरंपरेतील सामान्य अर्थ आहे. पण भक्तिरचनेत ही मागणी अंतर्मुख होते: आपण देवीकडे नेमके…

    Read more

  • दुर्गा सप्तशती अध्याय १: सुरथ, समाधी आणि मधु-कैटभ कथेचा अर्थ

    दुर्गा सप्तशती वाचनमाला • अध्याय १ दुर्गा सप्तशती: कर्मकांडाच्या पलीकडे जाऊन ज्ञानाचा गाभा शोधण्याचा प्रयत्न सुरथ राजा, समाधी वैश्य आणि मधु-कैटभ यांच्या कथेतून मोह, आसक्ती आणि आत्मपरीक्षणाकडे पाहणारे चिंतन. लेखिका: मीरा साठे · कथासार आणि आध्यात्मिक चिंतन या लेखाचे स्वरूप पुढील लेखात पहिल्या अध्यायाचा कथासार आणि त्यावर लेखिकेचे प्रतीकात्मक चिंतन दिले आहे. पात्रांची मनोवृत्तींशी केलेली…

    Read more

  • नवरात्रात कोणत्या दिवशी कोणती माळ? नऊ माळा व शास्त्रीय नियम

    नवरात्र विशेष • घटाच्या नऊ माळा नवरात्रात कोणत्या दिवशी कोणती माळ चढवतात? नऊ माळा आणि शास्त्राचा प्रश्न पहिल्या माळेपासून नवव्या माळेपर्यंत प्रचलित फुले-पाने जाणून घ्या आणि एखादे फूल मिळाले नाही तर काय करायचे तेही समजून घ्या. “आज घटाला कोणत्या फुलांची माळ घालायची?” नवरात्र सुरू झाल्यावर हा प्रश्न अनेक घरांत पडतो. कुणाकडे पहिल्या दिवशी विड्याच्या पानांची…

    Read more

  • नवरात्रात कन्या पूजन कसे करतात? अष्टमी–नवमीची सोपी माहिती

    नवरात्र विशेष • अष्टमी–नवमी नवरात्रात कन्या पूजन कसे करतात? अर्थ, तयारी आणि लक्षात ठेवायच्या गोष्टी कुमारिका पूजनाची परंपरा समजून घ्या आणि मुलींच्या संमतीला, सोयीला व सन्मानाला केंद्रस्थानी ठेवून कार्यक्रमाचे नियोजन करा. नवरात्राच्या अष्टमी किंवा नवमीला काही घरांत कन्या पूजन किंवा कुमारिका पूजन केले जाते. मुलींमध्ये देवीचे रूप पाहून त्यांना आदराने आमंत्रित करणे, भोजन देणे आणि…

    Read more

  • नवरात्रातील देवीची ९ रूपे: नावे आणि प्रत्येक दिवसाचा अर्थ

    नवरात्र विशेष • नवदुर्गा नवरात्रातील देवीची नऊ रूपे: प्रत्येक दिवसाची सोपी ओळख शैलपुत्रीपासून सिद्धिदात्रीपर्यंत—नवदुर्गेची नावे, त्यांचा भावार्थ आणि मुलांनाही सांगता येईल अशी सोपी माहिती. नवरात्र म्हणजे देवीची नऊ रूपे—पण ती कोणती? रोज ऐकू येणारी नावे लक्षात ठेवणे कधी कधी कठीण जाते. म्हणून नवदुर्गेची ही ओळख सोप्या शब्दांत एकाच ठिकाणी दिली आहे. देवीच्या प्रत्येक रूपाशी एक…

    Read more

  • नवरात्रात देवीची ओटी कशी भरावी? साहित्य आणि सोपी पद्धत

    नवरात्र विशेष • सोपा मार्गदर्शक नवरात्रात देवीची ओटी कशी भरावी? साहित्य आणि मंदिरात लक्षात ठेवायच्या गोष्टी पहिल्यांदाच देवीची ओटी भरणार असाल, तर काय घेऊन जायचे आणि मंदिरातील पद्धत कशी समजून घ्यायची, ते जाणून घ्या. “देवीची ओटी भरायची आहे, पण साहित्य काय न्यावे?” नवरात्रात पहिल्यांदाच मंदिरात जाणाऱ्यांना हा प्रश्न पडू शकतो. ओटी भरणे ही देवीसमोर आदर…

    Read more

  • कोकणवाड़ी दुर्गा माता मंदिर: १९९७ की स्थापना, मन्नत और आरती

    स्थानीय मंदिर परिचय • छत्रपति संभाजीनगर कोकणवाड़ी दुर्गा माता मंदिर: इतिहास, नवरात्रि आरती और दर्शन की जानकारी अहिल्याबाई होळकर चौक, जय टॉवर के पास स्थित मंदिर का परिचय—यहां सेवा करने वाले पुजारी निलेश दिलीपराव झाल्टे की स्थानीय जानकारी के आधार पर। लेखक: निलेश दिलीपराव झाल्टे मंदिर में पुजारी सेवा · जानकारी का आकलन: १३ अक्टूबर…

    Read more

  • हडको रेणुकामाता मंदिर: प्रतिमाहूरचा इतिहास व नवरात्र दर्शन

    नवरात्र विशेष • हडको, एन–९ हडकोचे रेणुकामाता मंदिर: ‘प्रतिमाहूर’ची ओळख आणि नवरात्र दर्शन शिवनेरी कॉलनीतील रेणुकामातेचे श्रद्धास्थान, मंदिरातील कलाकुसर आणि दर्शनाला जाण्यापूर्वीची उपयुक्त माहिती. छत्रपती संभाजीनगरच्या हडको, एन–९ सिडको परिसरात रेणुकामातेचे मंदिर आहे. नवरात्रात देवीचे दर्शन आणि ओटी भरण्यासाठी येथे भाविक येतात. या मंदिराला “प्रतिमाहूर” म्हणूनही ओळखले जाते. देवीच्या दर्शनासोबत मंदिराची रचना आणि आतील कलाकुसर…

    Read more

  • हर्सूल हरसिद्धी माता मंदिर: इतिहास, नवरात्रोत्सव व दर्शन

    नवरात्र विशेष • हर्सूल हर्सूलची हरसिद्धी माता: मंदिराचा इतिहास, नवरात्रोत्सव आणि दर्शनाची माहिती देवीसमोरचा नंदी, मंदिर परिसरातील कुंडे आणि हर्सूलच्या श्रद्धेशी जोडलेले हे स्थान जवळून जाणून घ्या. छत्रपती संभाजीनगरमध्ये नवरात्रात देवीच्या दर्शनाचा विचार केला, की कर्णपुरासोबत हर्सूलच्या हरसिद्धी मातेचे नावही पुढे येते. मंदिराची रचना, परिसरातील इतर देवस्थाने आणि स्थानिक श्रद्धा यामुळे येथे भेट देण्याचा अनुभव…

    Read more