सुनील उर्फ पिंट्या… यंदाही दिवाळीत तुझी आठवण आली, मित्रा!

दोन गल्ल्यांपलीकडचा माझा मित्र

आमचं गाव उंडणगाव. आमच्या घरापासून दोन गल्ल्या सोडल्या की त्याचं घर. अगदी लहानपणापासूनची आमची ओळख. पुढे शाळेत वर्गमित्र झालो आणि मैत्री वाढत गेली.

तेव्हा आपण आठवणी जमवत आहोत, असं कुठे वाटत होतं? शाळा, अभ्यास, बोलणं आणि मस्करी— ते आपलं रोजचं आयुष्य होतं.

आज त्या दिवसांकडे पुन्हा जावंसं वाटतं. काही वेळ सुनीलसोबत बसावं, त्याचं बोलणं ऐकावं असं वाटतं. पण तिथे आता आठवणींच्याच वाटेने जाता येतं.

हुशार, मेहनती आणि थोडा मिश्कील

अभ्यासात सुनील नेहमी हुशार. पहिल्या किंवा दुसऱ्या क्रमांकात त्याचं नाव असायचंच. त्याची मेहनत आणि अभ्यासातलं सातत्य आजही लक्षात आहे.

स्वभावाने सरळ, मनमिळाऊ आणि बोलका. त्याच्यातला मस्करी करणारा मित्रही तितकाच आठवतो. त्याच्याशी बोलताना सहजपणा असायचा. आपल्याला वेगळं काही बनून बोलावं लागत नसे.

साहित्य आणि शास्त्रीय संगीताचीही त्याला आवड होती. त्याचे शब्द, त्याची मस्करी, त्याच्याशी जोडलेल्या कवितांच्या आठवणी… आज एकामागून एक मनात येत आहेत.

वाटा वेगळ्या झाल्या; संपर्क कायम राहिला

शाळा संपल्यानंतर मी गाव सोडून औरंगाबादला, आजच्या छत्रपती संभाजीनगरला आलो. सुनील गावाकडे राहिला. काही वर्षं त्याने खामगावला बहिणीकडे राहून शिक्षणही घेतलं.

आम्ही दूर राहिलो, तरी चांगले संपर्कात होतो. गावी सणासमारंभाला गेलो की भेट व्हायचीच. रोजच्या जबाबदाऱ्यांत वेळ जात होता, पण भेट झाल्यावर बोलण्यात दुरावा वाटत नव्हता.

जुन्या मित्राला आपली नव्याने ओळख करून द्यावी लागत नाही. आपण कुठून आलो, कसे वाढलो, हे त्याला आधीपासून माहीत असतं. सुनीलशी जोडलेली मैत्री अशीच होती.

एका क्षणात संपूर्ण बालपण समोर आलं

आमच्या लहानपणापासूनच्या आठवणी चित्रपटासारख्या डोळ्यांसमोर फिरू लागल्या. शाळेतला सुनील, गावी झालेल्या भेटी, गप्पा आणि मस्करी… त्याचे शब्द कानात घुमत राहिले.

एखादी जुनी आठवण निघाली की ती त्यालाही सांगावीशी वाटते. त्याला काय आठवतंय ते ऐकावंसं वाटतं. पण आता त्या आठवणीचा दुसरा साक्षीदार बोलायला उरलेला नाही, हे मनाला समजावणं कठीण होतं.

त्या रात्री कितीही आठवलं, तरी शेवटी मन त्याच गोष्टीपाशी येऊन थांबत होतं— आता त्याला पुन्हा भेटता येणार नाही.

नेहमी बोलका असलेला सुनील… अबोल होता

दुसऱ्या दिवशी त्याला पाहिलं.

मनमिळाऊ, बोलका सुनील काहीच बोलत नव्हता. नेहमी चंचल दिसणारा आमचा मित्र शांत निजला होता. चेहऱ्यावर कुठलेच भाव नव्हते.

त्याच्या वडिलांचे आणि भावाचे चेहरे पाहिले. त्या क्षणाबद्दल आजही फार लिहिता येत नाही. काय बोलावं, कसं बोलावं, हे तेव्हाही कळत नव्हतं. आजही शब्द सापडत नाहीत.

त्या दिवसाची आठवण आली की लिहिताना हात थांबतो. थोडा वेळ काहीच सुचत नाही.

तुझं घर तिथेच आहे… तुझी भेट मात्र आठवणीत होते

दिवाळी आली की गावाकडे जावंसं वाटतं. जुनी माणसं भेटतील, गप्पा होतील असं वाटतं. पण त्या भेटींचा विचार करताना तुझी उणीवही सोबत येते.

गावी तुझं घर आजही त्याच दोन गल्ल्यांपलीकडे आहे. आपल्या लहानपणाच्या जागाही तिथेच आहेत. पण तुझी भेट आता आठवणींतच होते.

काही माणसांना आपण रोज भेटत नाही. तरी ती आहेत, पुन्हा भेटतील, याची एक खात्री मनात असते. तुझ्या जाण्याने ती खात्री हरवली, मित्रा.

दोन वर्षं झाली. रोजच्या कामांत आयुष्य पुढे चाललंय. तरी एखादी आठवण आली की मन पुन्हा त्या जुन्या दिवसांत जाऊन बसतं. तिथे तू अजूनही आमचा वर्गमित्र आहेस— हुशार, मेहनती, सरळ आणि मस्करी करणारा पिंट्या.

म्हणूनच या कप्प्यातली पहिली जागा तुला दिली

“आठवणींचा कप्पा” सुरू करताना पहिल्यांदा तुझ्याबद्दल लिहिलं. कारण माझ्या आयुष्यात तुझ्यासाठी आधीपासूनच एक जागा आहे. आज ती शब्दांत मांडण्याचा प्रयत्न केलाय.

खूप काही राहिलंय अजून सांगायचं. तुझ्या आठवणी, तुझं बोलणं, आपल्यातल्या गप्पा… पण आज एवढं लिहितानाही मन भरून आलंय. जड अंतःकरणाने इथपर्यंतच लिहू शकलो.

तुझ्यासारखा मित्र प्रत्येकाला मिळावा. तुझी मैत्री माझ्या आयुष्यात आली, याचं समाधान कायम राहील. आणि तू इतक्या लवकर गेलास, याची हुरहूरही.