महाराष्ट्र तलाठी भरती 2026: 1,539 जागा, पात्रता, अर्ज प्रक्रिया, अभ्यासक्रम आणि नवीन परीक्षा पद्धतीची संपूर्ण माहिती
महाराष्ट्रातील स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या उमेदवारांसाठी मोठी संधी उपलब्ध झाली आहे. महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त परीक्षा 2026 मध्ये ग्राम महसूल अधिकारी म्हणजेच तलाठी पदाच्या 1,539 जागांचा समावेश करण्यात आला आहे.
यंदा प्रथमच तलाठी पदाची भरती MPSC गट-क संयुक्त परीक्षेमधून केली जाणार आहे. त्यामुळे मागील तलाठी भरतीच्या तुलनेत परीक्षा पद्धतीमध्ये मोठा बदल झाला आहे. आता उमेदवारांना संयुक्त पूर्व परीक्षा आणि तलाठी पदासाठी स्वतंत्र मुख्य परीक्षा द्यावी लागणार आहे.
या लेखात तलाठी भरती 2026 मधील जागा, पात्रता, वयोमर्यादा, परीक्षा पद्धत, अभ्यासक्रम, निवड प्रक्रिया, वेतन आणि तलाठ्याची कामे यांची संपूर्ण माहिती पाहूया.
तलाठी भरती 2026 एका नजरेत
| घटक | माहिती |
|---|---|
| भरतीचे नाव | महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त परीक्षा 2026 |
| जाहिरात क्रमांक | 017/2026 |
| पदाचे नाव | ग्राम महसूल अधिकारी (तलाठी) |
| विभाग | महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन |
| तलाठी पदसंख्या | 1,539 |
| गट-क मधील एकूण पदे | 5,707 |
| परीक्षा घेणारी संस्था | महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग (MPSC) |
| नोकरीचा प्रकार | महाराष्ट्र शासनाची गट-क सेवा |
| अर्ज पद्धत | ऑनलाइन |
| अर्जाची अंतिम तारीख | 10 ऑगस्ट 2026 |
| पूर्व परीक्षा | 25 ऑक्टोबर 2026 |
| परीक्षा पद्धत | ऑफलाइन OMR |
| अधिकृत संकेतस्थळ | mpsc.gov.in |
| अर्ज संकेतस्थळ | mpsconline.gov.in |
महाराष्ट्र तलाठी भरती 2026 मध्ये किती जागा आहेत?
महाराष्ट्र तलाठी भरती 2026 मध्ये ग्राम महसूल अधिकारी अर्थात तलाठी पदाच्या एकूण 1,539 जागा भरण्यात येणार आहेत.
सुरुवातीला सुमारे 1,700 तलाठी पदांची भरती होणार असल्याची माहिती समोर आली होती. त्यानंतर MPSC गट-क संयुक्त परीक्षा 2026 च्या सुधारित भरती प्रक्रियेमध्ये तलाठी पदाच्या 1,539 जागांचा अधिकृतपणे समावेश करण्यात आला.
तलाठीसह विविध गट-क संवर्गांमधील एकूण पदांची संख्या 5,707 झाली आहे.
तलाठी म्हणजे कोण?
तलाठी हा महाराष्ट्र शासनाच्या महसूल विभागातील गावपातळीवर काम करणारा महत्त्वाचा कर्मचारी आहे. तलाठी पदाला आता अनेक ठिकाणी ग्राम महसूल अधिकारी असे संबोधले जाते.
गावातील जमीन, शेती, पीक, महसूल आणि नैसर्गिक आपत्तीशी संबंधित नोंदी सांभाळण्याची जबाबदारी तलाठ्याकडे असते. तलाठी हा संबंधित मंडळ अधिकारी आणि तहसीलदार यांच्या नियंत्रणाखाली काम करतो.
तलाठी पदासाठी शैक्षणिक पात्रता
तलाठी भरतीसाठी अर्ज करणाऱ्या उमेदवाराकडे खालील पात्रता असणे आवश्यक आहे:
- मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची कोणत्याही शाखेतील पदवी
- मराठी भाषेचे ज्ञान
- शासनाने निश्चित केलेली संगणक पात्रता
- भारतीय नागरिकत्व
- जाहिरातीमध्ये दिलेल्या इतर अटींची पूर्तता
पदवीच्या अंतिम वर्षात शिकणाऱ्या उमेदवारांनी अर्जाच्या अंतिम तारखेपर्यंत आवश्यक शैक्षणिक पात्रता पूर्ण केलेली असावी.
उमेदवारांनी स्वतःची पात्रता निश्चित करण्यासाठी MPSC ची मूळ जाहिरात आणि तलाठी पदाच्या समावेशासंबंधीचे शुद्धिपत्रक वाचावे.
तलाठी भरती 2026 वयोमर्यादा
सर्वसाधारणपणे तलाठी पदासाठी खालील वयोमर्यादा लागू होते:
| प्रवर्ग | वयोमर्यादा |
|---|---|
| खुला प्रवर्ग | 18 ते 38 वर्षे |
| मागासवर्गीय प्रवर्ग | 18 ते 43 वर्षे |
| दिव्यांग उमेदवार | शासनाच्या नियमानुसार सवलत |
| माजी सैनिक | शासनाच्या नियमानुसार सवलत |
| पात्र खेळाडू | शासनाच्या नियमानुसार सवलत |
| अनाथ उमेदवार | शासनाच्या नियमानुसार सवलत |
वयाची गणना करण्याची तारीख आणि प्रवर्गनिहाय सवलती यासाठी अधिकृत जाहिरात अंतिम मानावी.
तलाठी भरती 2026 परीक्षा पद्धत
मागील तलाठी भरतीमध्ये 200 गुणांची एकच ऑनलाइन परीक्षा घेण्यात आली होती. परंतु 2026 मध्ये तलाठी पदाचा MPSC गट-क संयुक्त परीक्षेत समावेश झाल्यामुळे निवड प्रक्रिया बदलली आहे.
तलाठी निवडीचे प्रमुख टप्पे पुढीलप्रमाणे असतील:
- MPSC गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षा
- तलाठी पदाची स्वतंत्र मुख्य परीक्षा
- गुणवत्ता यादी
- कागदपत्र पडताळणी
- अंतिम निवड आणि नियुक्ती
तलाठी पदासाठी मुलाखत, शारीरिक चाचणी किंवा टायपिंग चाचणी असणार नाही.
MPSC गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षा
तलाठीसह गट-क मधील सर्व पदांसाठी एक समान संयुक्त पूर्व परीक्षा घेतली जाईल.
| घटक | तपशील |
|---|---|
| परीक्षेचे स्वरूप | वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न |
| प्रश्नसंख्या | 100 |
| एकूण गुण | 100 |
| वेळ | 60 मिनिटे |
| माध्यम | मराठी आणि इंग्रजी |
| परीक्षेचा दर्जा | पदवी स्तर |
| परीक्षा पद्धत | ऑफलाइन OMR |
| नकारात्मक गुण | प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 1/4 गुण वजा |
प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी संबंधित प्रश्नाच्या गुणांपैकी 25 टक्के म्हणजेच 1/4 गुण वजा केले जातील. प्रश्नाचे उत्तर न दिल्यास नकारात्मक गुण लावले जाणार नाहीत.
एका प्रश्नासाठी OMR उत्तरपत्रिकेवर एकापेक्षा अधिक पर्याय रंगवल्यास ते उत्तर चुकीचे मानले जाऊ शकते.
तलाठी पूर्व परीक्षेचा अभ्यासक्रम
MPSC गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षेमध्ये सामान्य क्षमता चाचणीवर आधारित प्रश्न विचारले जातील.
1. इतिहास
- आधुनिक भारताचा इतिहास
- महाराष्ट्राचा इतिहास
- भारतीय स्वातंत्र्य चळवळ
- महाराष्ट्रातील समाजसुधारक
- महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना
2. भूगोल
- भारत आणि महाराष्ट्राचा भूगोल
- पृथ्वी आणि जगातील प्रमुख विभाग
- अक्षांश आणि रेखांश
- महाराष्ट्रातील नद्या
- हवामान आणि पर्जन्यमान
- जमिनीचे प्रकार
- प्रमुख पिके
- शहरे आणि उद्योगधंदे
- नैसर्गिक संसाधने
3. अर्थव्यवस्था
- भारतीय अर्थव्यवस्था
- राष्ट्रीय उत्पन्न
- शेती आणि उद्योग
- परकीय व्यापार
- बँकिंग व्यवस्था
- लोकसंख्या
- दारिद्र्य आणि बेरोजगारी
- मुद्रा आणि राजकोषीय धोरण
- शासकीय अर्थसंकल्प
- लेखा आणि लेखापरीक्षण
4. चालू घडामोडी
- महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या घडामोडी
- राष्ट्रीय चालू घडामोडी
- आंतरराष्ट्रीय घडामोडी
- पुरस्कार आणि सन्मान
- क्रीडा
- विज्ञान आणि तंत्रज्ञान
- शासकीय योजना
5. राज्यशास्त्र
- भारतीय राज्यघटना
- राज्यघटनेची मूलभूत वैशिष्ट्ये
- मूलभूत अधिकार
- राज्याच्या मार्गदर्शक तत्त्वे
- केंद्र आणि राज्य शासन
- संसद आणि राज्य विधिमंडळ
- स्थानिक स्वराज्य संस्था
- पंचायत राज व्यवस्था
6. सामान्य विज्ञान
- भौतिकशास्त्र
- रसायनशास्त्र
- वनस्पतीशास्त्र
- प्राणिशास्त्र
- आरोग्यशास्त्र
- पर्यावरण
- दैनंदिन जीवनातील विज्ञान
7. अंकगणित
- बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार आणि भागाकार
- दशांश आणि अपूर्णांक
- टक्केवारी
- सरासरी
- नफा आणि तोटा
- गुणोत्तर आणि प्रमाण
- साधे आणि चक्रवाढ व्याज
- वेळ आणि काम
- वेळ, वेग आणि अंतर
8. बुद्धिमत्ता चाचणी
- संख्या मालिका
- अक्षर मालिका
- सांकेतिक भाषा
- नातेसंबंध
- दिशा आणि अंतर
- वर्गीकरण
- आकृत्यांवरील प्रश्न
- तार्किक विचार
- विधान आणि निष्कर्ष
तलाठी मुख्य परीक्षा 2026
संयुक्त पूर्व परीक्षेतील गुणांच्या आधारे पात्र ठरलेल्या उमेदवारांना तलाठी पदासाठी स्वतंत्र मुख्य परीक्षा द्यावी लागेल.
उपलब्ध माहितीनुसार तलाठी पदाची मुख्य परीक्षा 400 गुणांची असणार आहे. मात्र तलाठी मुख्य परीक्षेचे पेपर, विषयवार गुण, कालावधी आणि संपूर्ण पदनिहाय अभ्यासक्रमासंबंधी MPSC कडून प्रसिद्ध होणारी पुढील अधिकृत सूचना अंतिम मानावी.
मुख्य परीक्षेचा सविस्तर अभ्यासक्रम जाहीर होईपर्यंत उमेदवारांनी पुढील विषयांचा अभ्यास सुरू ठेवावा:
- मराठी व्याकरण
- इंग्रजी व्याकरण
- सामान्य ज्ञान
- महाराष्ट्राचा इतिहास आणि भूगोल
- भारतीय राज्यघटना
- महसूल प्रशासन
- जमीन महसूलविषयक मूलभूत माहिती
- अंकगणित आणि बुद्धिमत्ता
- चालू घडामोडी
तलाठी भरतीची निवड प्रक्रिया
तलाठी भरती 2026 ची निवड प्रक्रिया पुढीलप्रमाणे असेल:
पहिला टप्पा: संयुक्त पूर्व परीक्षा
सर्व उमेदवारांना 100 गुणांची MPSC गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षा द्यावी लागेल.
दुसरा टप्पा: मुख्य परीक्षेसाठी पात्रता
पूर्व परीक्षेतील गुण आणि MPSC ने निश्चित केलेल्या कटऑफनुसार उमेदवारांना तलाठी मुख्य परीक्षेसाठी पात्र ठरवले जाईल.
तिसरा टप्पा: तलाठी मुख्य परीक्षा
पूर्व परीक्षा उत्तीर्ण उमेदवारांना तलाठी पदाची स्वतंत्र मुख्य परीक्षा द्यावी लागेल.
चौथा टप्पा: गुणवत्ता यादी
मुख्य परीक्षेतील गुण, आरक्षण आणि पदांच्या उपलब्धतेनुसार गुणवत्ता यादी तयार केली जाईल.
पाचवा टप्पा: कागदपत्र पडताळणी
गुणवत्ता यादीत निवड झालेल्या उमेदवारांची मूळ कागदपत्रे तपासली जातील.
सहावा टप्पा: अंतिम नियुक्ती
कागदपत्रे योग्य आढळल्यानंतर शासनाच्या नियमानुसार अंतिम नियुक्ती दिली जाईल.
तलाठी भरतीसाठी आवश्यक कागदपत्रे
कागदपत्र पडताळणीच्या वेळी साधारणतः पुढील कागदपत्रे आवश्यक असतात:
- आधार कार्ड
- दहावीचे प्रमाणपत्र आणि गुणपत्रिका
- बारावीचे प्रमाणपत्र आणि गुणपत्रिका
- पदवी प्रमाणपत्र
- पदवीच्या सर्व वर्षांच्या गुणपत्रिका
- महाराष्ट्र अधिवास प्रमाणपत्र
- जात प्रमाणपत्र
- जात वैधता प्रमाणपत्र
- नॉन-क्रिमी लेयर प्रमाणपत्र
- EWS प्रमाणपत्र
- संगणक पात्रता प्रमाणपत्र
- दिव्यांग प्रमाणपत्र
- खेळाडू प्रमाणपत्र
- माजी सैनिक प्रमाणपत्र
- अनाथ प्रमाणपत्र
- नाव बदलासंबंधी पुरावा
- पासपोर्ट आकाराचे छायाचित्र
- अर्जाची प्रत आणि शुल्क पावती
उमेदवाराच्या प्रवर्गानुसार आवश्यक कागदपत्रांमध्ये बदल होऊ शकतो.
तलाठी पदाचे वेतन
तलाठी पदाची वेतनश्रेणी साधारणतः पुढीलप्रमाणे आहे:
वेतन स्तर S-8: ₹25,500 ते ₹81,100
याशिवाय शासनाच्या नियमानुसार पुढील भत्ते मिळू शकतात:
- महागाई भत्ता
- घरभाडे भत्ता
- प्रवास भत्ता
- वैद्यकीय सुविधा
- रजा आणि इतर शासकीय लाभ
हातात मिळणारा सुरुवातीचा पगार नियुक्तीचे ठिकाण, लागू भत्ते आणि विविध कपातींवर अवलंबून असतो.
तलाठ्याची प्रमुख कामे
तलाठी पदावर निवड झाल्यानंतर संबंधित कर्मचाऱ्याला पुढील कामे करावी लागतात:
- सातबारा उताऱ्यावरील नोंदी अद्ययावत ठेवणे
- गाव नमुना 8-अ मधील नोंदी सांभाळणे
- फेरफार नोंदी घेणे
- जमीन मालकीतील बदलांची नोंद करणे
- पीकपाणी पाहणी आणि पीक नोंदणी
- शासकीय महसूल वसुली
- नैसर्गिक आपत्तीमधील नुकसानीचे पंचनामे
- अतिवृष्टी, पूर आणि दुष्काळाची माहिती संकलित करणे
- विविध दाखल्यांसाठी प्राथमिक चौकशी
- निवडणूकविषयक कामे
- जनगणनेची कामे
- शासनाच्या योजनांसाठी माहिती संकलित करणे
- तहसीलदार आणि मंडळ अधिकाऱ्यांनी दिलेली महसूलविषयक कामे करणे
तलाठी परीक्षेची तयारी कशी करावी?
पूर्व परीक्षेचा अभ्यासक्रम समजून घ्या
MPSC ने जाहीर केलेला अधिकृत अभ्यासक्रम डाउनलोड करून प्रत्येक विषयाची स्वतंत्र यादी तयार करा.
नकारात्मक गुणांचा विचार करा
प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 1/4 गुण वजा होणार असल्यामुळे अंदाजाने जास्त प्रश्न सोडवणे टाळा.
महाराष्ट्रावर विशेष भर द्या
इतिहास, भूगोल, अर्थव्यवस्था, राज्यशास्त्र आणि चालू घडामोडींमध्ये महाराष्ट्राशी संबंधित घटकांचा विशेष अभ्यास करा.
अंकगणित आणि बुद्धिमत्तेचा रोज सराव करा
या विषयांमध्ये केवळ वाचन पुरेसे नसते. दररोज वेळेचे नियोजन करून प्रश्न सोडवा.
OMR पद्धतीचा सराव करा
परीक्षा ऑफलाइन OMR पद्धतीने होणार असल्यामुळे नमुना OMR उत्तरपत्रिकेवर सराव करणे आवश्यक आहे.
मागील प्रश्नपत्रिका सोडवा
MPSC गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षेच्या मागील प्रश्नपत्रिका वेळेची मर्यादा ठेवून सोडवा.
चालू घडामोडींची उजळणी करा
महाराष्ट्र, भारत आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील किमान मागील 10 ते 12 महिन्यांच्या महत्त्वाच्या चालू घडामोडींची तयारी करा.
तलाठी भरती 2026 बाबत महत्त्वाचे प्रश्न
तलाठी भरती 2026 मध्ये किती जागा आहेत?
तलाठी पदाच्या एकूण 1,539 जागा आहेत.
तलाठी भरती कोण घेणार आहे?
2026 ची तलाठी भरती महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत म्हणजेच MPSC मार्फत घेतली जाणार आहे.
तलाठी पदासाठी एकच परीक्षा आहे का?
नाही. 2026 मध्ये प्रथम संयुक्त पूर्व परीक्षा आणि त्यानंतर तलाठी पदासाठी स्वतंत्र मुख्य परीक्षा असे दोन लेखी टप्पे आहेत.
पूर्व परीक्षा किती गुणांची आहे?
संयुक्त पूर्व परीक्षा 100 प्रश्न आणि 100 गुणांची आहे.
पूर्व परीक्षेला किती वेळ मिळेल?
पूर्व परीक्षेसाठी 60 मिनिटांचा कालावधी असेल.
तलाठी परीक्षेत नकारात्मक गुण आहेत का?
होय. प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 1/4 म्हणजेच 25 टक्के गुण वजा केले जातील.
तलाठी परीक्षा ऑनलाइन की ऑफलाइन आहे?
2026 ची संयुक्त पूर्व परीक्षा ऑफलाइन OMR पद्धतीने घेतली जाणार आहे.
तलाठी पदासाठी मुलाखत आहे का?
नाही. तलाठी पदासाठी मुलाखत असणार नाही.
तलाठी पदासाठी शारीरिक चाचणी आहे का?
नाही. तलाठी पदासाठी शारीरिक चाचणी नाही.
तलाठी पदासाठी टायपिंग टेस्ट आहे का?
नाही. तलाठी पदासाठी टायपिंग चाचणी आवश्यक नाही.
तलाठी पूर्व परीक्षा कधी होणार आहे?
उपलब्ध कार्यक्रमानुसार संयुक्त पूर्व परीक्षा 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी होणार आहे.
निष्कर्ष
महाराष्ट्र तलाठी भरती 2026 ही पदवीधर उमेदवारांसाठी सरकारी नोकरी मिळवण्याची मोठी संधी आहे. या भरतीमध्ये तलाठी पदाच्या 1,539 जागा उपलब्ध आहेत. यंदा प्रथमच तलाठी पदाचा MPSC गट-क संयुक्त परीक्षेमध्ये समावेश करण्यात आला आहे.
मागील भरतीच्या तुलनेत यंदाची परीक्षा पद्धत बदलली असून संयुक्त पूर्व परीक्षा आणि स्वतंत्र मुख्य परीक्षा असे दोन महत्त्वाचे टप्पे आहेत. पूर्व परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धती लागू असल्यामुळे उमेदवारांनी अचूकता, वेळेचे नियोजन आणि नियमित सराव यावर भर देणे आवश्यक आहे.
परीक्षेच्या तारखा, मुख्य परीक्षेचा पदनिहाय अभ्यासक्रम, प्रवेशपत्र आणि इतर बदलांसाठी उमेदवारांनी MPSC च्या अधिकृत संकेतस्थळाला नियमित भेट द्यावी.
सूचना: भरतीसंबंधी पदसंख्या, पात्रता, परीक्षा पद्धत आणि तारखांमध्ये MPSC कडून बदल केला जाऊ शकतो. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी मूळ जाहिरात आणि नवीन शुद्धिपत्रके अवश्य तपासा.